ISSN: 1305-385X
Hakkında: Özel sayılar şeklinde yayınlanır.
|
|
|
Türkiye’de Son Dönem Böbrek Yetmezliğinin Epidemiyolojisi
Dr. Gültekin SÜLEYMANLAR,a Dr. Kamil SERDENGEÇTİ,b Dr. Ekrem E-REKb
aİç Hastalıkları AD, Nefroloji BD, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, ANTALYAbİç Hastalıkları AD, Nefroloji BD, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İSTANBUL
Türkiye de son dönem böbrek yetmezliği (SDBY)’nin ve renal replasman tedavilerinin (RRT) epidemiyolojisi dünyada olduğu gibi sürekli değişim içindedir. Bu makalede ülkemizdeki SDBY ve RRT’lerinin epidemiyolojik açıdan genel değerlendirmesi yapılmıştır.
Epidemiyolojik veriler, 1990 yılından beri Türk Nefroloji Derneği tarafından düzenli olarak yapılmakta olan merkez temelli böbrek kayıt sistemi raporlarından ve Sağlık Bakanlığı yıllık raporlarından derlenmiştir.
Ülkemizde 2003 yıl sonu itibariyle RRT gerektiren SDBY hasta sayısı önceki yıllara göre arttırmıştır. 2003 yılında SDBY nin insidensi milyon nüfus başına (pmp) 118 iken nokta prevelansı 432 yi bulunmuştur. Tüm prevelant SDBY hastalarının ortalama yaşı 49 yıl iken diabetik hastaların yaş ortalaması 53.1 yıl bulunmuştur. Prevelant olgularda SDBY’ne götüren başlıca nedenler diabetes mellitus (%22.8), hipertansiyon (%18.1) ve kronik glomerüler hastalıklardır (%16.6). Ülkemizdeki primer RRT si, hemodiyaliz (HD) (%77.4)’dir, bunu sırasıyla böbrek transplantasyonu (BTx) (%12.1) ve periton diyalizi (PD) (%10.7) izlemektedir. RRT gören prevalent hastaların yaş ortalaması sırasıyla HD’de 53 yıl, BTx nunda 33.1 yıl, sürekli ayaktan periton diyaliz (SAPD)’inde ise 45.8 yıl olarak belirlenmiştir. Diyaliz hastalarındaki en önemli ölüm nedeni kardiyovasküler hastalıklar (HD: %49, SAPD: 42.4) iken BTx hastalarında infeksiyon hastalıkları ilk sırada yer almıştır. Diyaliz hastalarının kalite kriterlerinde son 10 yıl içinde önemli iyileşmeler olmuştur. 2003 yılında Sağlık Bakanlığı kayıtlarına göre 605 BTx yapılmış ve bu olguların ancak %25.6’sında kadavra donörü kullanılmıştır. Canlıdan yapılan BTx larında 10. yıldaki hasta ve graft sağkalımları %75 ve %56 iken kadavradan yapılan BTx’larında bu değerler, sırasıyla %71 ve %50 olarak bulunmuştur.
Ülkemizde SDBY sıklığı giderek artmaktadır. SDBY’ne götüren hastalıkların başında diabetes mellitus gelmektedir. SDBY hastalarının tedavisinde en yaygın kullanılan tedavi yöntemi ise hemodiyalizdir. Diyaliz tedavisinde önemli niteliksel gelişmelere karşın BTx sayısı ve kadavra oranı beklenenin çok altındadır. Sonuç olarak, SDBY, sıklığı, değişen etyolojisi, kompleks tedavileri ve yüksek ekonomik giderleri dolayısıyla ülkemiz için ciddi bir halk sağlığı sorunudur.Anahtar Kelimeler: Son dönem böbrek yetmezliği, epidemiyoloji,renal replasman tedavileri, TürkiyeTurkiye Klinikleri J Int Med Sci 2005, 1(21):1-8
|
|
|
|
|
