ISSN: 1305-385X
Hakkında: Özel sayılar şeklinde yayınlanır.
|
|
|
Renal Işlevlerin Değerlendirilmesinde Kullanılan Laboratuar Yöntemleri Yardımıyla Böbrek Yetmezliğinin Erken Tanınması
Dr. Tülay KÖKENa
aBiyokimya AD, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, AFYON
Renal hasarın erken belirlenmesi, koruyucu tedavinin başarısı için oldukça önemlidir. Kronik böbrek hastalığının erken döneminde belirti ve bulgular oldukça az olduğundan tarama ve tanı amaçlı yapılan testlerin nefrolojide önemi büyüktür.
Glomerüler filtrasyon hızının (GFR) belirlenmesi böbrek fonksiyonun en iyi göstergesidir. GFR’yi belirleyen pek çok ölçüm yöntemi geliştirilmiştir. İnülin, GFR belirlenmesinde ideal bir madde olarak kabul edilmektedir. Dışarıdan verilen radioaktif markırlar da (125I-iothalamate ve 99mTc-DTPA) GFR belirlenmesinde mükemmel olmakla birlikte rutin klinik uygulamaya uygun değildir. İohexol ve 51Cr-EDTA gibi dışarıdan verilen maddeler ile yapılan plazma klirensi de kullanılmaktadır. Radyoaktif bir madde ile işaretli olmayan iothalamatın kan ve idrarda “hight pressure liquid chromatography” ile ölçümü de ümit verici gözükmektedir. Serum sistatin C düzeyi de GFR belirlenmesinde kullanılan testlerden birisidir. Kliniklerde GFR’nin belirlenmesinde en yaygın olarak kullanılan yöntem 24 saatlik kreatinin klirensi ve serum kreatinin düzeyidir. Serum kreatinin ölçümü ile GFR’nin belirlenmesi bazı hataları da beraberinde getirdiği için geliştirilen uygun formüller (Cockroft & Gault, MDRD…) GFR’yi daha doğru belirlemektedir. Mikroalbuminüri testi de böbrek ve kalp yetmezliği riski için erken bilgi vererek engelleyici tedbirlerin alınmasını sağlayan önemli bir testtir.
Günümüzde kronik dejeneratif hasyalıkların azaltılması ve tedavisi ulusal sağlık sistemlerinin öncelikli konusunu oluşturmaktadır. Bu nedenle renal hasarın ve kardiovasküler riskin erken belirlemesini sağlayacak taramaların yapılması kaçınılmazdır ve bu taramalar doğru tanı ve uygun tedavinin bir parçası olarak kabul edilmelidir.Anahtar Kelimeler: Böbrek yetmezliği, glomerüler filtrasyon hızı (GFR), mikroalbuminüri, biyokimyasal testlerTurkiye Klinikleri J Int Med Sci 2005, 1(38):77-82
|
|
|
|
|
